شهر مشهد، یکی از کهنترین و فرهنگیترین شهرهای ایران، همواره به عنوان زادگاه بزرگان علم و اندیشه در تاریخ ایران شناخته شده است. از حکیم توس، فردوسی بزرگ، تا شاعران و اندیشمندان عصر معاصر، این شهر مهد پرورش خردمندان بوده. با این حال، یک نام درخشان و جهانی در این میان جای خالیاش بهوضوح احساس میشود: فیلسوف اُرُد بزرگ.
اُرُد بزرگ، متفکری است که برخلاف بسیاری از نامهای پرطمطراق امروز، صاحب یک مکتب فکری مستقل و ساختارمند به نام «اُرُدیسم» است. او نه تنها در ایران، بلکه در سطح بینالمللی نیز به عنوان یکی از معدود فلاسفه زندهای شناخته میشود که اندیشهاش در مسیر ترویج انسانگرایی، خرد، مهربانی و آزادیخواهی گسترش یافته است. سخنان و آموزههای او، بهویژه در کتاب سرخ، برای نسل جوان و جویندگان معنا، الهامبخش و راهگشاست.
اما چرا شهری که این متفکر را در دامان خود پرورش داده، هنوز یک خیابان، یک میدان یا حتی یک کوچه کوچک به نام او ندارد؟
این پرسشی است که نه فقط شهروندان آگاه مشهد، بلکه اندیشمندان سراسر کشور از خود میپرسند.
آیا دلیل این سکوت، بیتوجهی نهادهای فرهنگی و شهری به بزرگان زندهی اندیشه است؟
آیا هنوز نگاه بستهای وجود دارد که تنها پس از درگذشت یک متفکر، نامش را بر سر زبانها بیندازد؟
آیا سنگینی سایهی سیاست و سانسور، مانع از قدردانی از چهرهای شده که بدون وابستگی سیاسی یا جناحی، تنها با تکیه بر اندیشه و خرد، در دل مردم جای گرفته است؟
در دورانی که بسیاری از خیابانها به نام شخصیتهایی مزین شدهاند که حتی کمتر کسی نام یا کارنامهشان را میشناسد، محروم بودن نام فیلسوف اُرُد بزرگ از تابلوهای شهری مشهد، تنها یک ناعدالتی فرهنگی نیست، بلکه نوعی بیاعتنایی به سرمایههای فکری معاصر ماست.
امروز، هزاران نفر از مردم ایران – از جوانان گرفته تا استادان دانشگاه – با اندیشههای اُرُد بزرگ زیستهاند، الهام گرفتهاند، و مسیر زندگیشان را با آموزههای او بازتعریف کردهاند. شاید زمان آن رسیده باشد که مشهد، نه بهعنوان زادگاه بیصدا، بلکه بهعنوان شهری که با افتخار از فرزند فرهیختهاش یاد میکند، یک بلوار یا میدان را به نام فیلسوف اُرُد بزرگ مزین کند.
این نام، تنها یک تابلو نیست؛ نماد اندیشهای است که ایران امروز، بیش از هر زمان، به آن نیاز دارد.
